مراد على شمس
86
سيرى در سيره علمى و عملى علامه طباطبايى ( ره ) از نگاه فرزانگان ( فارسى )
برهانى كه از موهبتهاى خداوند متعال و مختص به اين رساله است ، اقامه مىنمايد و نتيجه مىگيرد كه آخرين كمال حقيقى انسان ، فناء فى اللّه تعالى است . بعد از بياناتى ، سيروسلوك بهسوى كمال مطلق را به سير آفاقى و انفسى منحصر مىفرمايد ، ولى سير آفاقى را منتج معرفت حقيقيه نمىداند و يگانه سيرى كه ثمرهء آن معرفت حقيقيه است همانا سير انفسى است . بعد از اقامهء برهان عقلى براين مدعا ، از اخبار آلالبيت عليهم السّلام شواهدى بيان مىنمايد . آنگاه به كيفيت سير نفسانى شرعا و نحوهء ورود و سياحى در اين اقيانوس ژرف اشارهاى فرموده و وارد فصل پنجم مىشود و چنانكه خود تصريح نموده فصل پنجم توضيح و تفسيرى است براى مطالب فصل دوم . تأليف اين رساله را در شب دوشنبه شانزدهم ماه صفر سال 1362 هجرى قمرى در قريه شادآباد تبريز به پايان رسانده است . 2 - رساله در توحيد ذاتى اين رساله مشتمل بر پنج فصل و يك مقاله الحاقى است كه خود اين مقاله سه فصل است عليهذا مجموع رساله توحيد ذاتى مشتمل بر هشت فصل است . مقصود آن بزرگوار در اين رساله اين است كه حقيقت عينيه وجود و هستى كه در مقابل سوفسطايى امر بينالثبوت و ضرورى بوده يك حقيقت مطلقه و نامحدود است و هيچگونه خليط و جزئى ندارد بلكه صرف حقيقت است عليهذا براى آن ثانى و دومى نه فقط ممتنع التحقق كه ممتنع الفرض است . در اين محاسبه ، موجودات امكانى چون ربط محض و تعلق صرف هستند هيچ گونه استقلال و نفسيت ندارند تا شايسته لحاظ شوند ، بلكه در اين حساب جملگى مطموس و منمحى در نور واحد قهارند ، گرچه همهء آنها موجود است